Obowiązkowa ocena Standardów Ochrony Małoletnich w 2026 roku – co musi zrobić właściciel dmuchańców?

Standardy Ochrony Małoletnich (SOM) obowiązują w Polsce od 15 lutego 2024 r. Termin na ich wdrożenie upłynął 15 sierpnia 2024 r. Mimo to wiele firm – w tym właściciele dmuchańców i organizatorzy eventów dla dzieci – nadal nie wdrożyło wymaganych procedur lub zrobiło to jedynie w formie kopiowanego szablonu bez rzeczywistego dostosowania do specyfiki swojej działalności.

W 2026 roku temat Standardów wraca ze zdwojoną siłą. Inspekcja Handlowa i inne instytucje kontrolne coraz częściej weryfikują nie tylko to, czy SOM zostały wdrożone, ale przede wszystkim – czy są aktualne i realnie stosowane. W tym artykule wyjaśniamy, co zmiennego i co warto sprawdzić, zanim dotrze do Ciebie kontrola.

Czym są Standardy Ochrony Małoletnich i dlaczego dotyczą branży dmuchańców?

Standardy Ochrony Małoletnich to wewnętrzny dokument proceduralno-organizacyjny, który określa zasady postępowania mające na celu ochronę dzieci przed przemocą i krzywdzeniem w miejscu prowadzenia działalności. Zawiera on konkretne reguły, procedury, które gwarantują, że dzieci są bezpieczne, nie doznają krzywdzenia ze strony pracowników, opiekunów, trenerów, animatorów, wolontariuszy, rodziców, rówieśników, innych osób. Mają gwarantować przepływ informacji i właściwą reakcję na każdy przypadek krzywdzenia, czy nawet podejrzenia krzywdzenia.

Ich podstawa prawna to ustawa z dnia 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 560), znowelizowana ustawą „Kamilka”. Obowiązek dotyczy każdego podmiotu, który prowadzi działalność rekreacyjną, edukacyjną lub opiekuńczą z udziałem dzieci.

Właściciel dmuchańców, sali zabaw, parku trampolin, czy firma eventowa świadcząca usługi, z których korzystają dzieci – mają obowiązek wdrożyć i stosować SOM, niezależnie od formy prawnej i liczby pracowników.

Co oznacza „ocena Standardów” w 2026 roku?

Ustawa wprowadza nie tylko obowiązek posiadania Standardów, ale również nakazuje raz na dwa lata dokonać oceny owych Standardów w celu zapewnienia ich dostosowania do aktualnych potrzeb oraz zgodności z obowiązującymi przepisami.

W praktyce, sprowadza się to do sprawdzenia, czy wdrożone Standardy:

• są zgodne z aktualnymi przepisami prawa,
• odzwierciedlają rzeczywisty charakter prowadzonej działalności,
• zostały faktycznie zapoznane przez wszystkich pracowników i współpracowników,
• uwzględniają zmiany organizacyjne, kadrowe lub lokalizacyjne,
• zawierają aktualne dane kontaktowe osób odpowiedzialnych i instytucji pomocowych.

W praktyce oznacza to, że podmiot, który stworzył SOM w 2024 r. i odłożył dokument „na półkę”, w 2026 r. powinien przeprowadzić formalny przegląd, zaktualizować dokument i udokumentować ten fakt. A wnioski z przeprowadzonej oceny powinien pisemnie udokumentować. Brak takiej oceny może być traktowany jak brak Standardów.

Ocena Standardów Ochrony Małoletnich – do 15.08.2026 r. czy wcześniej?

Skoro ustawa wprowadzająca standardy ochrony małoletnich weszła w życie 15.02.204 r. a zobowiązane podmioty miały czas, aby wdrożyć standardy najpóźniej do 15.08.2024 r., to ich ocena może zostać przeprowadzona najpóźniej do 15.08.2026r.

Podstawa prawna:

• 22c ust. 6 ustawy z dnia 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich (tekst jedn.: Dz.U. z 2026 r. poz. 110),
• 10 ustawy z dnia 28 lipca 2023 r. o zmianie ustawy – Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2023 r. poz. 1606).

Kto konkretnie musi dokonać oceny w 2026 roku?

Oceny Standardów muszą dokonać:

• właściciele sal zabaw i centrów rozrywki dla dzieci,
• firmy wypożyczające dmuchańce i organizujące eventy z udziałem dzieci,
• jednoosobowe działalności gospodarcze obsługujące imprezy dziecięce,
• parki trampolin, parki rozrywki, obiekty rekreacyjne,
• organizatorzy działalności sezonowej – np. letnie punkty z dmuchańcami na festynach.

Obowiązek dotyczy podmiotów, które wdrożyły SOM przed sierpniem 2024 r. – a więc w zasadzie wszystkich, którzy zrobili to zgodnie z prawem. Jeśli Twoje Standardy pochodzą z 2024 r. i nie były aktualizowane – 2026 r. jest momentem, w którym powinieneś przeprowadzić przegląd.

Co powinna zawierać aktualizacja Standardów w 2026 roku?

Aktualizacja SOM nie musi oznaczać pisania dokumentu od nowa. W wielu przypadkach wystarczy przejrzenie istniejących procedur i uzupełnienie ich o elementy, które zmieniły się lub były pominięte. Należy sprawdzić:

1. Dane identyfikacyjne i organizacyjne

• aktualna nazwa i adres podmiotu,
• aktualne dane osoby odpowiedzialnej za wdrożenie SOM,
• ewentualne zmiany kadrowe dotyczące personelu mającego kontakt z dziećmi.

2. Weryfikacja personelu w Rejestrze Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym

Obowiązek sprawdzenia osób pracujących z dziećmi w Rejestrze ZB i Rejestrze z dostępem ograniczonym jest jednym z kluczowych wymogów ustawy. Jeśli w 2024 r. tego nie zrobiono – jest to poważna luka, która musi zostać uzupełniona. Sprawdzenie powinno obejmować nie tylko pracowników, ale też podwykonawców mających bezpośredni kontakt z dziećmi.

3. Procedury reagowania

• procedura postępowania w razie podejrzenia krzywdzenia dziecka,
• sposób kontaktu z organami ścigania, ośrodkami pomocy społecznej i kuratorem,
• zasady dokumentowania zdarzeń niepokojących.

4. Zasady bezpiecznego kontaktu z dziećmi

• zakaz przebywania sam na sam z dzieckiem bez wiedzy opiekunów,
• zasady komunikacji elektronicznej z małoletnimi uczestnikami,
• zasady dokumentowania wizerunku dzieci (np. zdjęcia z eventów).

5. Informacje dla dzieci i rodziców

Ustawa wymaga, by dzieci i rodzice byli informowani o zasadach ochrony i sposobie zgłaszania niepokojących sytuacji. Dobrą praktyką jest umieszczenie uproszczonej wersji Standardów w widocznym miejscu lub przekazywanie jej przy rejestracji uczestników.

Jak udokumentować ocenę Standardów?

Przy dokonywaniu oceny można korzystać z różnych narzędzi i dokumentów:

• ankiety z personelem,
• ankiety z dzieckiem,
• ankiety z rodzicami,
• rejestru incydentów i interwencji,
• przeglądu przepisów prawa.

Oceny można dokonać jednoosobowo na podstawie analizy zgłaszanych naruszeń, obserwacji funkcjonowania systemu, analizy powyższych ankiet przez te ostatnie niespełna  dwa lata przed oceną i dodatkowo dokonać przeglądu przepisów, czy nie wymuszają wprowadzanie do SOM jakieś zmiany.

Dokumentacja powinna zawierać:

• datę przeprowadzenia przeglądu,
• imię i nazwisko osoby dokonującej oceny,
• opis dokonanych zmian lub stwierdzenie, że procedury pozostają aktualne i wymagają jedynie podpisu potwierdzającego zapoznanie personelu,
• podpisy pracowników potwierdzające zapoznanie z aktualnymi Standardami,
• wersję dokumentu (np. „Wersja 2.0 – styczeń 2026″).

Przepisy zobowiązują do oceny co 2 lata i na tą okoliczność musi powstać pisemne sprawozdanie albo raport albo innych dokument (np. protokół). Ale to jak dojdzie do tej oceny zależy tylko i wyłącznie od podmiotu i przyjętych zasad. Dokumentacja nie musi być obszerna – ważne, by była rzetelna i możliwa do okazania podczas kontroli lub postępowania.

Jakie są konsekwencje braku aktualnych Standardów?

Brak wdrożonych lub zaktualizowanych Standardów Ochrony Małoletnich może skutkować:

• na podstawie art. 23b ustawy, wykluczeniem z przetargów i współpracy z instytucjami publicznymi,
• Standardy są jednym z elementów checklists kontrolnych,
• utratą zaufania klientów, rodziców i partnerów biznesowych,
• trudnościami z zawarciem umowy z ubezpieczycielem lub odmową refundacji szkody.

Warto podkreślić, że Inspekcja Handlowa coraz częściej traktuje brak aktualnych SOM nie jako niedopatrzenie, lecz jako świadome zaniedbanie – zwłaszcza gdy działalność z udziałem dzieci jest prowadzona od dłuższego czasu.

Podsumowanie – co zrobić już teraz?

Jeśli prowadziłeś działalność z udziałem dzieci i wdrożyłeś Standardy Ochrony Małoletnich w 2024 r. lub później – sprawdź, czy:

1. dokument jest aktualny i odpowiada bieżącej formie działalności,
2. wszyscy pracownicy i współpracownicy mający kontakt z dziećmi zostali z nim zapoznani,
3. sprawdziłeś personel w Rejestrze Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym,
4. masz dokumentację potwierdzającą przeprowadzenie ich oceny.

Jeśli nie jesteś pewien czy Twoje Standardy Ochrony Małoletnich spełniają wymogi – nie czekaj na kontrolę.

Potrzebujesz pomocy przy weryfikacji lub aktualizacji Standardów Ochrony Małoletnich?

Skontaktuj się z nami. Zespół rzeczoznawca-dmuchance.pl oferuje wsparcie w zakresie dokumentacji zgodnej z przepisami – zarówno dla właścicieli dmuchańców działających sezonowo, jak i dla sal zabaw i centrów rozrywki działających przez cały rok.