Czy muszę wykonać ocenę Standardów Ochrony Małoletnich jako właściciel dmuchańców?

Od lutego 2024 r. obowiązują nowe przepisy, które wprowadzają obowiązek posiadania Standardów Ochrony Małoletnich w wielu rodzajach działalności – w tym również w przypadku organizatorów rozrywki, właścicieli dmuchańców oraz firm oferujących atrakcje dla dzieci. To zmiana, która dotyczy tysięcy mikroprzedsiębiorców w całej Polsce, często nieświadomych nowych wymogów.

W tym artykule wyjaśniamy:

• kto dokładnie musi wdrożyć Standardy i kiedy dokonać ich oceny,
• co powinny one zawierać,
• czym jest ich cykliczna ocena,
• jakie są sankcje za brak dokumentacji,
• jak przygotować się do kontroli i gdzie szukać wsparcia.

Czym są Standardy Ochrony Małoletnich?

To dokument (lub zestaw dokumentów), który określa zasady postępowania mające na celu zapobieganie przemocy seksualnej wobec dzieci i młodzieży w miejscu prowadzenia działalności.

Zostały one wprowadzone nowelizacją ustawy z dnia 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 560). Obowiązek ich wdrożenia wszedł w życie 15 lutego 2024 r., a termin na ich wprowadzenie upłynął 15 sierpnia 2024 r.

Standardy mają na celu ochronę dzieci przed krzywdzeniem oraz stworzenie środowiska, w którym dzieci mogą bezpiecznie bawić się, korzystać atrakcji i wydarzeń eventowych.

Kto musi wdrożyć Standardy i kiedy dokonać ich oceny?

Zgodnie z ustawą, obowiązek dotyczy m.in. organizatorów działalności rekreacyjnej, sportowej, artystycznej, edukacyjnej czy opiekuńczej skierowanej do małoletnich. Co ważne – nie ma znaczenia forma prawna prowadzenia działalności.

Do grupy zobowiązanej należą zatem:

• spółki i fundacje oferujące atrakcje dla dzieci,
• właściciele sal zabaw, parków trampolin i dmuchańców,
• osoby fizyczne prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą,
• organizatorzy eventów dedykowanych dla dzieci i młodzieży (nawet jeśli organizowane są tylko sezonowo).

Jeśli prowadzisz działalność związaną z udostępnianiem dmuchańców dzieciom – jesteś zobowiązany do wdrożenia Standardów Ochrony Małoletnich, nawet jeśli nie zatrudniasz pracowników. A ich ocenę zobowiązany jesteś przeprowadzić najpóźniej do 15.08.2026 r.

Podstawa prawna:

• 22c ust. 6 ustawy z dnia 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich (tekst jedn.: Dz.U. z 2026 r. poz. 110),
• 10 ustawy z dnia 28 lipca 2023 r. o zmianie ustawy – Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2023 r. poz. 1606).

Czy obowiązek dotyczy jednoosobowej działalności?

Tak. To często powtarzany mit, że jeśli prowadzisz firmę samodzielnie i nie masz pracowników, to nowe przepisy Cię nie dotyczą. Ustawa jasno wskazuje, że obowiązek mają wszyscy organizatorzy działalności świadczący usługi, których odbiorcą są małoletni, niezależnie od liczby osób zatrudnionych.

W dodatku ustawodawca wskazuje, że ryzyko krzywdzenia małoletnich jest większe w działalności jednoosobowej, ponieważ nie ma „świadków” interakcji z dziećmi. Dlatego właśnie mikroprzedsiębiorcy są pod szczególnym nadzorem.

Co powinny zawierać Standardy Ochrony Małoletnich?

Dokument nie ma sztywnej formy, ale zgodnie z wytycznymi Ministerstwa Sprawiedliwości powinien zawierać:

1. Zasady bezpiecznego kontaktu personelu z dziećmi – np. zakaz przebywania sam na sam z dzieckiem bez nadzoru.
2. Procedury postępowania w przypadku podejrzenia przemocy lub nadużycia wobec dziecka– w tym sposób zgłoszenia podejrzenia odpowiednim służbom.
3. Wytyczne dotyczące rekrutacji personelu – w tym obowiązek sprawdzenia osób w Rejestrze Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym (Rejestr ZB).
4. Sposoby reagowania na niepokojące sygnały – np. kontakt z rodzicami, kuratorem, psychologiem.
5. Informacje dla dzieci i rodziców o możliwości zgłoszenia niepokojących sytuacji.
6. Zasady przetwarzania danych osobowych dzieci – zgodne z RODO.

Standardy powinny być dostępne w formie pisemnej – najlepiej wydrukowane i opublikowane na stronie internetowej lub w miejscu prowadzenia działalności.

Czym jest cykliczna ocena Standardów Ochrony Małoletnich?

Ustawa wprowadza nie tylko obowiązek posiadania Standardów, ale również nakazuje raz na dwa lata dokonać oceny owych Standardów w celu zapewnienia ich dostosowania do aktualnych potrzeb oraz zgodności z obowiązującymi przepisami.

Należy sprawdzić:

• Dane identyfikacyjne i organizacyjne;
• Zweryfikować personel w Rejestrze Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym;
• Procedury reagowania;
• Zasady bezpiecznego kontaktu z dziećmi;
• Informacje o zasadach ochrony i sposobie zgłaszania niepokojących sytuacji dla dzieci i rodziców.

Każdy przedsiębiorca w roku 2026 r.  zobowiązany jest przeprowadzić formalny przegląd SOM, zaktualizować dokument a przede wszystkim udokumentować ten fakt. Natomiast wnioski z przeprowadzonej oceny powinien pisemnie udokumentować. Brak takiej oceny może być traktowany jak brak Standardów.

Jakie są konsekwencje braku Standardów Ochrony Małoletnich i ich oceny?

Brak wdrożonych i udokumentowanych Standardów może skutkować:

• karą grzywny lub nagany – na podstawie art. 23b ustawy,
• wykluczeniem z przetargów, dofinansowań, współpracy z instytucjami,
• odmową podpisania umowy przez szkoły, gminy czy fundacje,
• trudnościami w zawarciu ubezpieczenia OC,
• utratą zaufania rodziców i klientów.

Podobnie brak udokumentowanej oceny Standardów Ochrony Małoletnich często Inspekcja Handlowa traktuje jako brak aktualnych SOM, czyli jako świadome zaniedbanie – zwłaszcza gdy działalność z udziałem dzieci jest prowadzona od dłuższego czasu.

Jak przygotować się do kontroli?

Jeśli Inspekcja Handlowa lub inny organ administracyjny (np. Rzecznik Praw Dziecka) poprosi o dokumentację, powinieneś mieć:

• podpisany dokument Standardów (data wdrożenia, dane właściciela),
• potwierdzenie zapoznania personelu z dokumentem (jeśli posiadasz pracowników, podstawa prawna zatrudnienia nie ma znaczenia),
• procedurę postępowania w sytuacjach kryzysowych,
• skróconą wersję Standardów Ochrony Małoletnich dla rodziców i dzieci (np. wywieszonego na sali),
• potwierdzenie sprawdzenia w Rejestrze ZB (jeśli zatrudniasz osoby mające kontakt z dziećmi).

Podsumowanie

Wdrażanie Standardów Ochrony Małoletnich nie jest formalnością – to realne działanie, które zwiększa bezpieczeństwo dzieci i chroni przedsiębiorcę przed ryzykiem prawnym, finansowym i reputacyjnym braku wdrożonej Polityki Ochrony Małoletnich w firmie.

Jeśli prowadzisz firmę oferującą dmuchańce, masz sale zabaw, park trampolin czy prowadzisz inną formę rozrywki dla dzieci – obowiązek posiadania Standardów i dokonania ich oceny dotyczy również Ciebie, niezależnie od skali działalności.

Potrzebujesz gotowego wzoru lub pomocy przy ocenie SOM?

Zespół rzeczoznawca-dmuchance.pl wspiera właścicieli i operatorów w zakresie:

• opracowania dostosowanych do branży dokumentów Standardów Ochrony Małoletnich oraz związanych z ich oceną,
• przeglądu dokumentacji i dopasowania do wymogów przepisów,
• doradztwa przy wykonaniu oceny SOM i wprowadzeniu zmian w dotychczasowej dokumentacji,
• integracji procedur z pozostałą dokumentacją techniczną i proceduralną.

Działaj zgodnie z przepisami i zadbaj o bezpieczeństwo – dzieci, klientów i Twojej firmy. Skontaktuj się z nami.