Jak sprawować nadzór nad placami zabaw? Dziennik kontroli placów zabaw

Urządzenia na placu zabaw są obiektami, tzw. „małej architektury”, które podlegają przepisom ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (art. 3 pkt 4 lit. c). Zgodnie z przepisami ustawy za utrzymanie obiektów w dobrym stanie technicznym, ich regularne przeglądy oraz naprawy i konserwację odpowiada właściciel terenu, na którym stoją i/lub jego zarządca. Urządzenia zainstalowane i oddane do użytkowania powinna spełniać wszelkie standardy bezpieczeństwa.

W ustawie prawo budowlane znajduje się dyspozycja zgodnie, z którą właściciele i zarządcy placów zabaw są zobowiązani do poddawania obiektów budowlanych kontrolom. Kontroluje się zarówno stan techniczny urządzeń oraz ich przydatność do użytkowania, jak i estetykę elementów małej architektury oraz jej otoczenie. Okresowe przeglądy techniczne to jeden z podstawowych obowiązków właściciela/zarządcy placu zabaw. Każdy przegląd powinien być przeprowadzany przez osobę z odpowiednimi uprawnieniami. Ponadto producenci urządzeń na plac zabaw zobowiązują się najczęściej do przeprowadzania corocznych przeglądów oraz ewentualnych zabiegów konserwacyjnych/naprawczy w ramach gwarancji.

Obowiązkiem właściciela/zarządcy terenu jest utrzymanie placu zabaw w odpowiednim stanie technicznym i estetycznym. Oznacza to konieczność zaplanowania przeglądów oraz dbałość o systematyczne wykonywanie wszelkich prac remontowych naprawczych i konserwacyjnych. Kwestię tę reguluje między innymi norma PN-EN 1176-7:2020-09 Wyposażenie placów zabaw i nawierzchnie — Część 7: Wytyczne dotyczące montażu, kontroli, konserwacji i eksploatacji.

Za stan urządzeń placu zabaw zawsze odpowiada właściciel terenu, na którym stoją i/lub jego zarządca. Do jego obowiązków należy przeprowadzanie stosownych przeglądów i reakcja na zauważone uszkodzenia oraz ocena stopnia zużycia elementów i podzespołów urządzeń a ponadto prowadzenie książki kontroli placu zabaw.

Place zabaw dla dzieci są zaprojektowane i wybudowane zgodnie z obowiązującymi przepisami, w szczególności:

• postanowieniami norm PN-EN 1176-7:2020-09 i PN-EN 1177+AC:2019-04,
• Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/988 z dnia 10 maja 2023 r. w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktów,
• ustawą z dnia 7 lipca 1994 prawo budowlane,
• rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Plac zabaw po wybudowaniu i odebraniu, jest przekazany do użytkowania. Wykonawca zobowiązany jest przekazać inwestorowi dokumentację powykonawczą. W dokumentacji powykonawczej powinien znajdować się m.in. certyfikat poświadczający, że produkty zainstalowane na placu zabaw spełniają wymogi użytkowe zgodnie z normą PN-EN 1176-1+A1:2024-03, PN-EN 1176-2+AC:2020-01. Z dokumentów tych wynika, że np. na huśtawce można huśtać się w miejscach publicznych wyłącznie pod kontrolą. Wykonawca w dokumentacji projektowej zobowiązany jest przekazać inwestorowi, a późniejszemu zarządcy placu dokument „instrukcja konserwacji i kontroli” określający między innymi czynności kontrolne użytkowanego placu zabaw jego urządzeń. Następnie zgodnie z normą PN-EN 1176-7:2020-09 każdy plac zabaw – zanim wejdą na niego dzieci – powinien jeszcze przejść badanie zgodności z normą, czyli przed oddaniem do użytku powinien być sprawdzony na zgodność z normą (tzw. kontrola po montażowa). Jest to profesjonalna ocena zgodności zrealizowanego placu zabaw z normą mająca na celu wychwycenie błędów mogących skutkować utratą zdrowia lub życia dzieci.

Zarządca powinien zapewnić, że dla każdego placu zabaw zostanie ustanowiony i będzie utrzymywany odpowiedni plan kontroli. Powinien on uwzględniać warunki lokalne, instrukcje producenta dotyczące wyposażenia i nawierzchni placu zabaw, które mogą mieć wpływ na niezbędną częstotliwość kontroli oraz rodzaje kontroli.

Zaleca się, aby plan zawierał wykaz urządzeń, które należy poddać kontroli oraz metody ich przeprowadzania. Zapewnienie bezpieczeństwa użytkowników placu zabaw to najwyższy priorytet dla ich właścicieli i zarządców terenów. To oni ponoszą odpowiedzialność cywilną i karną za bezpieczeństwo użytkowania placu zabaw, w tym za stan techniczny wyposażenia. Powinni więc dokonywać napraw i kontroli w takich okresach i w taki sposób, aby zapobiegać powstaniu wypadków. Najczęstsze nieprawidłowości występujące na placach zabaw to braki: ogrodzenia, regulaminu, oznaczenia urządzeń, regularnych przeglądów, konserwacji, kotwienia urządzeń, niezachowanie stref minimalnych wokół urządzeń zabawowych, niewłaściwa nawierzchnia, korozja, ostre krawędzie, itd.

Na placu zabaw należy zapewnić następujące przeglądy:

• regularna kontrola wzrokowa (co 1 – 7 dni) najlepiej, jeśli wykonuje ją konserwator lub firma sprzątająca; w praktyce najpierw sprząta się plac zabaw i wyrównuje nawierzchnie sypkie, a potem odnotowuje ten fakt w bardzo prostym formularzu, do którego należy dopisać, np. stwierdzone akty wandalizmu; całość nie powinna trwać dłużej niż 5 – 10 minut,
• kontrola funkcjonalna (co 1 – 3 miesięcy), może ją wykonać zewnętrznie profesjonalny podmiot lub np. przeszkolony administrator – to on powinien być odpowiedzialny za działanie tego systemu kontroli; przed kontrolą można dokręcić połączenia, uzupełnić nawierzchnie sypkie i wykonać drobne naprawy, przegląd ten weryfikuje głównie poziom zużycia sprzętu i nawierzchni;
• coroczna kontrola główna (pierwszy raz wykonywana rok po kontroli po montażowej) – powinna być dokonywana przez profesjonalny podmiot posiadającegy wymagane uprawnienia, znający normę, zaleca się aby nie  był on związany z właścicielem, bo jego rolą jest także ocena praktycznie poprawności funkcjonowania systemu kontroli, tzn. czy zapisy w dzienniku odzwierciedlają rzeczywisty stan obiektu oraz czy naprawy są wykonywane prawidłowo; będzie on także potrafił ocenić zgodność z normą postawionych urządzeń,
• kontrola pięcioletnia (5), powinna być przeprowadzona przy udziale osoby posiadającej uprawnienia budowlane, poza tym nie różni się niczym od kontroli rocznej.

Obowiązkiem administratora placu zabaw i osoby odpowiedzialnej za zapewnienie jego użytkownikom wszelkich warunków bezpieczeństwa jest dopełnienie możliwie jak najdalej idących starań, aby przebywanie tam było bezpieczne i nie niosło ryzyka zaistnienia wypadków i doznania urazu.

Administrator placu zabaw jest gwarantem bezpieczeństwa, zatem zaniechanie przeprowadzenia wskazanych przeglądów technicznych w ramach kontroli: regularnej, funkcjonalnej, głównej i pięcioletniej  i konserwacji urządzeń w sposób nienaruszający zasady bezpieczeństwa, będzie rodzić odpowiedzialność z mocy art. 415 kc.

Należy pamiętać, że brak właściwego nadzoru nad placami zabaw jest najczęstszą przyczyną wypadków na tego typu obiektach.

Potrzebujesz wsparcia w tym zakresie?

Skontaktuj się z nami.