Wypadek na dmuchańcu – kiedy odpowiada właściciel/użytkownik a kiedy korzystający z atrakcji?

Dmuchane zjeżdżalnie, zamki i tory przeszkód to nieodłączny element imprez plenerowych, pikników rodzinnych i wyposażenia sal zabaw lub sal trampolin. Choć urządzenia te kojarzą się z beztroską zabawą, są także przyczyną – niestety – zdarzających się na nich lub z ich udziałem wypadków. Co więcej, ich konsekwencje mogą być poważne: zarówno dla zdrowia dziecka, jak i dla właściciela urządzenia.

W tym artykule odpowiadamy na pytania, które często pojawiają się w takich sytuacjach:

• Czy za każdy wypadek odpowiada właściciel dmuchańca?
• Kiedy winę ponosi korzystający z urządzenia lub jego opiekun prawny?
• Jakie przepisy regulują odpowiedzialność cywilną wypadków na urządzeniach zabawowych?
• Jak zabezpieczyć się przed roszczeniami o charakterze cywilnoprawnym?

Wypadek na dmuchańcu – Co mówią przepisy?

Odpowiedzialność za wypadki związane z eksploatacją urządzeń rozrywkowych reguluje przede wszystkim Kodeks cywilny. W grę wchodzą dwa kluczowe przepisy:

• Art. 435 k.c. – odpowiedzialność na zasadzie ryzyka
  Dotyczy sytuacji, gdy przedsiębiorstwo korzysta z urządzeń napędzanych siłami przyrody (np. elektryczność, powietrze z dmuchawy). W takim przypadku właściciel odpowiada za szkodę niezależnie od winy, chyba że udowodni:
  • działanie siły wyższej,
  • wyłączną winę poszkodowanego,
  • wyłączną winę osoby trzeciej.
• Art. 415 k.c. – odpowiedzialność na zasadzie winy
  Obowiązuje wtedy, gdy szkoda powstała wskutek zawinionego działania lub zaniechania właściciela urządzenia/użytkowania urządzenia – np. braku nadzoru, nieprawidłowego montażu, zużycia sprzętu. Poszkodowany musi wówczas wykazać, że 1) właściciel nie dopełnił swoich obowiązków względem zapewnienia bezpieczeństwa, 2) szkodę jaką poniósł na skutek wypadku oraz 3) adekwatny związek przyczynowy między zawinionym zachowaniem właściciela urządzenia/użytkownika urządzenia a swoją szkodą.

Wypadek na dmuchańcu – Kiedy odpowiada właściciel?

Właściciel/użytkownik urządzeń rozrywkowych (lub organizator wydarzenia) ponosi odpowiedzialność, gdy:

• urządzenie było konstrukcyjnie lub technicznie niezgodne z normą PN-EN 14960-1:2019-07,
• brakowało orzeczenia technicznego potwierdzającego sprawność techniczną wydawanego corocznie na skutek przeglądu technicznego urządzenia,
• nie prowadzono dziennika kontroli codziennej,
• właściciel urządzenia nie zapewnił stałego nadzoru urządzeniom rozrywkowym, które z uwagi na przepisy stosownych norm PN-EN lub właściwości techniczne wymagają stałego monitoringu osób nadzorujących ich pracę i sposób korzystania z nich przez użytkowników,
• doszło do zaniedbania w zakresie montażu, kotwiczenia lub obsługi nadmuchiwanego sprzętu do zabawy,
• urządzenie było uszkodzone lub eksploatowane niezgodnie z jego przeznaczeniem.

W takich przypadkach właściciel odpowiada za skutki wypadku, nawet jeśli dziecko zachowywało się nierozważnie lub lekkomyślnie w trakcie korzystania z urządzenia. To, dlatego tak ważne jest, aby cała dokumentacja techniczna była aktualna, a personel odpowiednio przeszkolony, znał swoje obowiązki i zadania.

Wypadek na dmuchańcu – Kiedy winę ponosi korzystający z urządzenia?

Poszkodowany, czyli korzystający z urządzenia przyczyni się do powstania szkody, jeżeli jego zachowanie się jest adekwatną współprzyczyną powstania szkody w ogóle. Mówimy wówczas o tzw. przyczynieniu się poszkodowanego (art. 362 k.c.). Przyczynienie się do szkody występuje, gdy w wyniku badania stanu faktycznego wypadku dochodzimy do wniosku, że bez udziału poszkodowanego szkoda hipotetycznie nie powstałaby lub nie przybrałaby takich rozmiarów, które ostatecznie w rzeczywistości osiągnęła. Miarą przyczynienia się poszkodowanego jest kryterium stopnia zawinienia obu stron (właściciela i korzystającego).

Przykłady:

• dziecko łamało zasady regulaminu (np. skakało na głowę do basenu z gąbkami),
• uczestnik korzystał z urządzenia po godzinach, bez zgody obsługi,
• dziecko zignorowało zakaz wejścia na urządzenie z jedzeniem lub przedmiotami ostrymi,
• korzystający wszedł na urządzenie pomimo informacji o silnym wietrze lub awarii i informacji o czasowym wyłączeniu urządzenia z użytku.

WAŻNE!

Zachowanie rodziców/opiekunów dziecka, choćby nawet zawinione i pozostające w związku przyczynowym ze szkodą, jakiej doznało dziecko, nie ma wpływu na zakres obowiązku odszkodowawczego osoby trzeciej w stosunku do małoletniego. Nie można bowiem uznać zachowania się rodziców/opiekunów za podstawę stosowania art. 362 k.c., ponieważ przepis ten dotyczy wyłącznie zachowania się poszkodowanego, a nie innych osób.

Ocena stopnia przyczynienia małoletniego musi uwzględniać wiek i doświadczenie stron oraz ciążące na nich obowiązki, a także stopień świadomości poszkodowanego. Musi on choć w ograniczonym zakresie mieć świadomość nagannego zachowania lub grożącego mu niebezpieczeństwa. Wzorzec zachowania się małoletniego musi uwzględniać rodzaj sytuacji, w jakiej małoletni się znalazł, stopień jego rozeznania.

Sądy powszechne stoją na stanowisku, że dziecku trzyletniemu nie można przypisać zachowania lekkomyślnego i nieostrożnego oraz uznać, że zdawało sobie sprawę, iż postępuje niewłaściwie, natomiast taki zarzut można przypisać dziecku pięcio, siedmio czy dziesięcioletniemu (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 19 grudnia 1979 r., sygn. akt IV CR 447/79, z dnia 1 marca 1985 r., sygn. akt I CR 27/85 i z dnia 5 listopada 2008 roku, sygn. akt I CSK 139/08).

Jak się zabezpieczyć jako właściciel?

Aby ograniczyć swoją odpowiedzialność i zwiększyć bezpieczeństwo, należy:

1. Zapewnić zgodność urządzenia nadmuchiwanego np. z normą PN-EN 14960 -1:2019-07– poprzez posiadanie aktualnego orzeczenia technicznego wydanego przez rzeczoznawcę.
2. Prowadzić dziennik kontroli codziennej i dokumentować wszystkie przeglądy.
3. Zamieścić widoczny i prawidłowo ułożony regulamin w miejscu korzystania z urządzenia.
4. Zapewnić przeszkolenie obsługi w zakresie m.in. nadzoru nad uczestnikami zabawy.
5. Ubezpieczyć działalność – polisa OC i NNW to obowiązkowe minimum.
6. Ograniczyć dostęp do urządzenia poza godzinami działania lub wyłączyć urządzenie z użytku, gdy warunki pogodowe zagrażają bezpieczeństwu korzystających.
7. Reagować natychmiast na ryzykowne zachowania – upominać, instruować, w razie potrzeby wyprosić użytkownika.

Wypadek na dmuchańcu – Podsumowanie

Wypadki do jakich dochodzi na dmuchańcach to sytuacje, których nie da się w 100% wyeliminować, ale można się na nie przygotować – zarówno organizacyjnie, jak i prawnie. Dobrze przygotowana dokumentacja, obecność przeszkolonego personelu i zgodność urządzenia z normą PN-EN 14960-1:2019-07 to elementy, które mają na celu pomóc właścicielowi zminimalizować bądź wyłączyć jego odpowiedzialnością cywilną w sytuacji zaistnienia wypadku.

Nie każdy wypadek musi kończyć się roszczeniem o charakterze cywilnoprawnym– ale każdy powinien skłonić właściciela do refleksji: czy zrobiłem wszystko, aby temu zapobiec?

Potrzebujesz wsparcia?

Zespół rzeczoznawca-dmuchance.pl oferuje:

• ocenę urządzeń pod kątem ich zgodności z normami,
• wystawianie orzeczeń technicznych,
• audyt dokumentacji i dzienników kontroli,
• doradztwo w sytuacjach spornych lub po wypadkach.

Zadbaj o bezpieczeństwo – Twoje, klientów i Twojej marki.

Skontaktuj się z nami.